Ein trí-fasa orkumátari er eitt lyklatól í kraftskipanum, sum verður nýtt til at máta orkunýtsluna í trí-fasa AC-rásum. Hon er nógv brúkt í ídnaðar-, handils- og stórum bústaðarforritum, sum krevja stóra orku.Rakstrarmeginreglan er grundað á elektromagnetiska induktión ella elektroniska tøkni, sum mátar nágreiniliga produktið av trífasa spenninginum og streyminum og integrerar tey yvir tíð til at rokna út nýttu orkuna. Í hesi greinini verður nærri greitt frá grundleggjandi arbeiðsmeginregluni, kjarnupartunum og virkismekanismuni hjá einum trí-fasa orkumátara.
Grundregla um ein trí-fasa orkumátara
Kjarnufunktiónin hjá einum trí-fasa orkumátara er at máta orkunýtsluna í trí-fasa vekselstreymi. Grundreglan er at uppdaga trí-fasu spennings- og streymsignalini, rokna teirra løtuvøru, og síðani integrera tey yvir tíð fyri at fáa samlaðu orkuna. Trí-fasa streymskipanir brúka vanliga antin stjørnu (Y) ella delta (Δ) sambandskonfiguratiónir, og orkumátarar skulu laga seg til ymiskar leiðslukonfiguratiónir fyri at tryggja nágreiniliga máting. Frymilin til at rokna el-orkuna er:
El-orka (E)=spenningur (U) × streymur (I) × effektfaktorur (cosφ) × tíð (t)
Ein trí-fasa el-orkumátari mátar samstundis spenningin og streymin í teimum trimum fasunum, roknar kraftina í hvørjari fasu út og savnar til endans samlaðu el-orkuna.
Kjarnupartar av einum trí-fasa el-orkumátara
Ein trí-fasaður el-orkumátari er fyrst og fremst settur saman av hesum lyklalutum:
1.Spenningssýnistøkueind
Spenningssýnistøkueindin fær tey trí-fasu spenningssignalini við at brúka spenningsbýtaramótstøður ella spenningstransformatorar (PT) og umskapar tey til lágspenningssignal, sum mátarin kann viðgera. Hesin parturin tryggjar nágreiniliga og trygga spenningsmáting.
2.Núverandi sýnistøkueind
Streymsýnistøkueindin brúkar vanliga ein streymtransformator (CT) ella manganin-shunt til at umskapa høgan streym til lágstreymsignal til eftirfylgjandi viðgerð. Streymsýnistøka skal vera sera nágreinilig fyri at minka um mátifeil.
3.Mátingarflís (ella mekaniskur teljari)
Nútímans trí-fasaðir elmátarar brúka vanliga dedikeraðar mátiflísar (so sum ADE-røðin, ATT7022 o.s.fr.), sum skjótt kunnu rokna út produktið av spenningi og streymi og fremja talgilda integratión til at áseta real-tíðarkraft og uppsamlaða orku. Siðbundnir mekaniskir trí-fasa el-mátarar eru treytaðir av elektromagnetiskari kraft til at snúgva ein aluminiumsdisk, sum mátar orku við at savna snúningar gjøgnum ein gearmekanisme.
Mikroprosessari (MCU)
Í snildfonmátarum hevur mikroprosessorurin ábyrgdina av dátuviðgerð, goymslu, samskifti og vísing. Hon fær dátur frá mátiflísini, roknar samlaðu orkuna út og stýrir samskiftismodulinum (so sum RS485, burðarsamskifti, ella tráðleyst samskifti).
5.Sýningar- og samskiftismodul
Elmátarar eru vanliga útgjørdir við einum LCD-skjálvta, sum vísir streymupplýsingar so sum streym, spenning, streym og orku. Samskiftismodulið stuðlar fjarmátaralestri við protokollum sum Modbus og DL/T645, og ger tað lættari hjá orkufeløgum at umsita elnýtsludátur.
Rakstur av trimum -fasum orkumátara
1.Signal ognan
Orkumátarin savnar fyrst trí-fasa spennings- og streymsignal við at brúka spenningstransformatorar og streymtransformatorar og ger signalkonditionering (so sum filtrering og forsterking).
2.Kraftútrokning
Mátaraflísin ella mikroprosessarin roknar løtueffektina hjá hvørjari fasu (P=U × I × cosφ) og sameinir tær tríggjar-fasueffektirnar til at fáa samlaðu effektina.
3.Orkusamling
Við tíðarintegratión (t.e. uppsamling av orku yvir tíð) roknar orkumátarin samlaðu orkunýtsluna yvir eitt tíðarskeið og goymir hana í innanhýsis minninum.
4.Dátusýning og samskifti
Orkumátarin vísir real-tíðardátur á einum LCD-skjái og kann leggja dátur upp á eina stýringsskipan umvegis eitt samskiftisgrunnlag (so sum RS485, infrareytt ella tráðleyst), sum ger fjareftirlit og mátaralesing møguligt.
Trý-fasa orkumátarasløg
1.Mekaniskur trí-fasa orkumátari
Við at brúka meginregluna um elektromagnetiska induktión, koyrir tann elektromagnetiska kraftin, sum spennings- og streymspolurnar framleiða, snúningin á einum aluminiumsdiski. Ein gearmekanisme savnar síðani talið av snúningum, og vísir í síðsta enda orkunýtsluna.
2.Elektroniskur trí-fasa orkumátari
Við støði í talgildari signalviðgerðartøkni nýtir hon ein há-precision ADC (analog-til-talgildan umformari) til at taka sýni av spenning og streymi og roknar orku út gjøgnum ein mikroprosessara, sum bjóðar størri neyvleika og skilagóðan funktionalitet.
3.Smartur trí-fasa orkumátari
Integrerað við samskifti, fjarstýring og laststýringarfunktiónum, stuðlar tað tvívegis máting (so sum net-samband ljósframleiðslu), og ger tað hóskandi til snildnet.
Samanumtøka
Trí-fasa orkumátarar máta nágreiniliga trí-fasa spennings- og streymsignal, rokna út og savna orkunýtslu, og tað ger teir til neyðuga útgerð til effektmáting og orkustýring. Við tøkniligum framburði eru elektroniskir og smartir trífasa orkumátarar stigvíst farnir at avloysa siðbundnar mekaniskar mátarar, og bjóða størri neyvleika, álítandi og snildan funktionalitet. At skilja rakstrarreglurnar hjá trí-fasa orkumátarum kann hjálpa til at optimera orkuskipanarstýringina og betra um orkunýtsluna.
